Średni spadek o 73% od 1970 roku
World Wide Fund for Nature (WWF) poinformował w opublikowanym w czwartek raporcie Living Planet, że monitorowane populacje dzikich kręgowców spadły średnio o 73% w latach 1970–2022. Indeks Living Planet, opracowany przez Zoological Society of London (ZSL), śledzi 35 803 trendy populacyjne obejmujące 5 790 gatunków kręgowców. Indeks mierzy względną zmianę w każdej populacji, a nie liczbę utraconych zwierząt, więc kolonia, która zmniejszyła się z 200 do 100 ptaków, liczy się jako taki sam spadek, jak ta, która spadła z 20 000 do 10 000. Około połowa monitorowanych populacji jest stabilna lub rośnie, ale straty wśród pozostałych są na tyle duże, że obniżają średnią. Raport jest publikowany co dwa lata, a wynik z 2026 roku jest porównywalny z tym z raportu z 2024 roku, który obejmował lata 1970–2020.
Ekosystemy i regiony
Najbardziej ucierpiały ekosystemy słodkowodne (spadek o 85%), następnie ekosystemy lądowe (69%) i morskie (59%), jak podają ANSA i 20 minutos. Tamy blokują szlaki migracji ryb, a zanieczyszczenie i nadmierna eksploatacja zwiększają presję, według NZZ.
Utrata i degradacja siedlisk to najczęściej zgłaszane zagrożenie dla monitorowanych populacji, a w dalszej kolejności nadmierna eksploatacja, zmiany klimatu, zanieczyszczenie, gatunki inwazyjne i choroby, według ANSA. WWF wiąże te naciski z systemami żywnościowymi, energetycznymi i finansowymi, a Der Standard podaje, że organizacja wskazuje sposób produkcji żywności jako główny czynnik sprawczy.
Ameryka Łacińska i Karaiby odnotowały największy spadek regionalny (95%), według RFI. Afryka odnotowała średni spadek o 80%, co jest drugim co do wielkości spadkiem regionalnym, podczas gdy region Azji i Pacyfiku odnotował 49%.
Yann Laurans, dyrektor programów ochrony przyrody w WWF France, powiedział RFI, że wynik dla Afryki częściowo odzwierciedla stan bioróżnorodności w momencie rozpoczęcia systematycznego monitoringu w latach 70.
Pierwszy wniosek jest taki, że spadek trwa nadal.
Laurans dodał, że znaczna część Europy utraciła już znaczną bioróżnorodność przed rozpoczęciem okresu monitorowania i stwierdził, że spadek w Afryce rozpoczął się później.
Odbudowa populacji i jej przyczyny
NZZ podaje, że populacja tygrysów na wolności wynosiła około 3 200 osobników w 2010 roku i około 5 700 w 2025 roku. Artykuł przypisuje to rozszerzeniu obszarów chronionych, szkoleniom strażników i ściganiu kłusowników.
Bardziej rygorystyczne kwoty połowowe pomogły tuńczykowi błękitnopłetwemu, który nie jest już uważany za przełowiony. W 2025 roku żółw zielony został zaklasyfikowany jako gatunek niezagrożony, co czyni go pierwszym żółwiem morskim, który otrzymał taką zmianę statusu, według NZZ. ANSA wymienia również odbudowę populacji słonia afrykańskiego jako jeden z sukcesów.
W Brazylii populacja tamaryny złocistej, która w 1970 roku liczyła około 200 osobników, obecnie wynosi około 4 800 w Lesie Atlantyckim, według Deutsche Welle. Luis Paulo Ferraz, sekretarz wykonawczy Stowarzyszenia Tamaryny Złocistej, przypisał to zmianom w ustawodawstwie, tworzeniu obszarów chronionych, znacznemu ograniczeniu wylesiania i zaangażowaniu społecznemu.
Punkty zapalne i przyszłość
WWF wskazał Basen Konga, drugi co do wielkości las deszczowy na świecie, jako obszar pod szczególnie silną presją. Region ten jest domem dla słoni leśnych i wielkich małp, a zmaga się z ekspansją rolnictwa, wyrębem lasów, górnictwem i budową dróg, podczas gdy niezrównoważone polowania i kłusownictwo zwiększają obciążenie, według RFI.
Tanya Steele, dyrektor generalna WWF UK, powiedziała The Guardian, że utrata bioróżnorodności jest już kosztowna dla ludzi.
Utrata bioróżnorodności jest dramatyczna nie tylko dla dzikich gatunków. Już płacimy za to cenę w postaci rosnącego zagrożenia dla naszego bezpieczeństwa żywnościowego, zasobów wodnych, gospodarki i odporności na wstrząsy klimatyczne.
Kirsten Schuijt, dyrektor generalna WWF, powiedziała Deutsche Welle, że raport ma zachęcić do działania poprzez wskazanie gatunków, których populacje się odbudowały.
Negatywne dane są prawdziwe. Istnieją jednak powody i dowody naukowe, by mieć nadzieję, że zmiana jest możliwa.
Rządy mają ocenić postępy w realizacji międzynarodowych zobowiązań dotyczących zatrzymania i odwrócenia utraty przyrody na konferencji bioróżnorodności ONZ Cop17 w Armenii, która odbędzie się w dniach 19–30 października.