Kompromis pozwalający utrzymać budynek

Wielka Brytania poinformowała w czwartek, że jej konsulat we Wschodniej Jerozolimie będzie kontynuował działalność w ograniczonym zakresie pod nazwą "Misja Zjednoczonego Królestwa". Decyzja zapadła w momencie wygaśnięcia 30-dniowego ultimatum postawionego przez Izrael. Izrael nakazał zamknięcie konsulatu i usunięcie dyplomatów z miasta w odpowiedzi na brytyjskie plany nałożenia sankcji na izraelskie osiedla na okupowanym Zachodnim Brzegu, w tym zakaz handlu towarami tam wytworzonymi. Jak podaje La Vanguardia, zawarte w środę wieczorem porozumienie pozwala utrzymać budynek, kończąc jednocześnie funkcje konsularne placówki. Izraelski minister spraw zagranicznych Gideon Sa'ar oświadczył, że konsulat formalnie kończy działalność, a w budynku może pozostać jedynie ograniczona liczba brytyjskich dyplomatów.

Nie można działać przeciwko Izraelowi, nie spotykając się z odpowiednią reakcją. Nie chcieliśmy doprowadzić do takiej sytuacji.

— Gideon Sa'ar

Personel i zmiany w placówce

W nocy pracownicy usunęli tablicę z napisem "Konsulat Generalny Wielkiej Brytanii" oraz znak sekcji konsularnej, jednak dziennikarze Reutersa zauważyli, że nad budynkiem nadal powiewa brytyjska flaga. Według La Vanguardia w budynku pozostaje siedmiu dyplomatów, którzy nie mogą pełnić funkcji konsularnych. EL PAÍS donosi, że 20 dyplomatów, w tym konsul generalny, opuściło Jerozolimę. Źródła Reutersa podają, że nakaz zamknięcia dotyczy około 30 brytyjskich dyplomatów wraz z rodzinami. Brytyjska ambasada w Tel Awiwie, która odpowiada za relacje z rządem Izraela, nie jest objęta tym nakazem.

Dyplomaci w konsulacie w Jerozolimie według doniesień hiszpańskich (dyplomaci)
Pozostający w budynku7Opuszczający placówkę, w tym konsul generalny20

Brytyjski minister ds. Bliskiego Wschodu Stephen Doughty przekazał stacji Sky News, że rozmowy z rządem Izraela trwają, a Londyn głęboko ubolewa nad działaniami Izraela wobec konsulatu. Podkreślił, że budynek pozostanie otwarty, a praca w Jerozolimie musi być kontynuowana.

Nasz budynek pozostaje otwarty, a nasz personel kontynuuje ważną pracę.

— Stephen Doughty

Sankcje jako przyczyna sporu

Minister spraw zagranicznych Ed Miliband ogłosił rozszerzenie sankcji na osiedla w zeszłym miesiącu, koordynując działania z dziesięcioma innymi krajami, w tym z Francją i Kanadą, jak podaje La Vanguardia. Pakiet pozwala na nakładanie sankcji na osoby budujące lub finansujące osiedla, zakazuje handlu towarami z osiedli i ogranicza eksport niektórych rodzajów broni. Izrael nie podjął jeszcze działań wobec Francji czy Kanady. Organizacja Narodów Zjednoczonych i większość państw uznaje osiedla za nielegalne w świetle prawa międzynarodowego, co Izrael kwestionuje. Izrael przygotowuje się do wyborów parlamentarnych zaplanowanych na 27 października, a Benjamin Netanjahu prowadzi kampanię wyborczą.

Status, precedens i przyszłość

Konsulat w dzielnicy Szejk Dżarrah działa od około 1839 roku, jak podaje Biblioteka Narodowa Izraela, kiedy obszar ten był częścią Imperium Osmańskiego. Dyplomaci tworzą niezależny zespół, który podlega bezpośrednio Londynowi, a nie ambasadzie w Tel Awiwie. Wielka Brytania rozważała wydalenie izraelskich dyplomatów z Londynu w odpowiedzi na nakaz zamknięcia, a Miliband stwierdził, że Wielka Brytania nie uznaje prawnego prawa Izraela do zamknięcia budynku. Miliband dodał, że w ostatnich tygodniach Wielka Brytania wycofała część personelu i rodzin, a teraz będzie pracować nad odbudową swojej obecności.

W nadchodzących miesiącach będziemy pracować nad odbudową naszej obecności i nie podejmiemy działań odwetowych, dopóki trwają takie dyskusje i są one wiarygodne.

— Ed Miliband
Kluczowe etapy sporu o konsulat
  1. Izrael nakazuje Wielkiej Brytanii zamknięcie konsulatu we Wschodniej Jerozolimie w ciągu 30 dni
  2. Osiągnięto porozumienie w ostatniej chwili, które utrzymuje budynek otwarty przy zredukowanym personelu
  3. 30-dniowy termin wygasa, a konsulat zostaje przemianowany na Misję Zjednoczonego Królestwa

Daniel Seidemann, izraelski prawnik i ekspert ds. geopolityki Jerozolimy, ocenił to rozwiązanie jako najlepsze z kilku opcji dostępnych dla Wielkiej Brytanii.

Porozumienie, jakie Wielka Brytania osiągnęła z Izraelem, było prawdopodobnie optymalne spośród wielu opcji, które były jeszcze gorsze. Nie winię nikogo, ale to dalekie od zwycięstwa.

— Daniel Seidemann

Jedno ze źródeł określiło to porozumienie jako tymczasowe "zawieszenie broni", a negocjacje w sprawie statusu konsulatu i jego personelu mogą zostać wznowione, jeśli Izrael będzie miał nowego lidera za trzy tygodnie.