Proces w Hamburgu

Proces Serhija Kuzniecowa, 50-letniego byłego ukraińskiego oficera, rozpoczął się w środę 14 października 2026 roku przed Wyższym Sądem Krajowym w Hamburgu. Jest on pierwszą osobą sądzoną w związku z zamachami z 2022 roku, które uszkodziły gazociągi Nord Stream na dnie Morza Bałtyckiego. Kuzniecow wszedł na salę rozpraw w towarzystwie funkcjonariuszy, podał swoje dane osobowe, po czym skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Nie zasłaniał twarzy. Przed budynkiem sądu protestowali zwolennicy Ukrainy, trzymając transparenty z napisem „Rosja to terrorysta”. Jak podał „Stern”, Kuzniecow odmówi składania zeznań, ponieważ byli członkowie ukraińskich sił specjalnych mają zakaz publicznego wypowiadania się na temat swojej służby wojskowej.

Zarzuty prokuratury

Prokuratura federalna zarzuca Kuzniecowowi zbrodnię wojenną, konkretnie atak na obiekty cywilne przy użyciu zakazanych metod prowadzenia wojny, a także spowodowanie eksplozji, zniszczenie mienia i zakłócenie funkcjonowania infrastruktury publicznej. Starszy prokurator Stefan Schmidt odczytał akt oskarżenia, stwierdzając, że oskarżony i jego wspólnicy wiedzieli, iż rurociągi nie stanowią uzasadnionego celu wojennego. Według aktu oskarżenia Kuzniecow wraz z sześcioma wspólnikami, w tym kapitanem jachtu, ekspertem od materiałów wybuchowych i czterema płetwonurkami, zaokrętował się na jacht żaglowy Andromeda, wyczarterowany przez pośrednika na kilka tygodni. Doniesienia różnią się co do miejsca zaokrętowania grupy; niektóre źródła wskazują na port w Rostocku, inne na port Wiek na Rugii. Płetwonurkowie mieli przymocować do rurociągów w pobliżu duńskiej wyspy Bornholm cztery ładunki z zapalnikami czasowymi, używając wojskowych materiałów wybuchowych zdolnych do detonacji na dużej głębokości. Do wybuchów doszło pod koniec września 2022 roku, przy czym w raportach pojawiają się daty 26 i 27 września.

Kuzniecow został zatrzymany we Włoszech 21 sierpnia 2025 roku podczas wakacji z rodziną, a następnie poddany ekstradycji do Niemiec. Prokuratura twierdzi, że działał w imieniu nieokreślonych ukraińskich podmiotów państwowych. Kijów zaprzecza jakiemukolwiek oficjalnemu zaangażowaniu w operacje przeciwko gazociągom.

Linia obrony

Obrońca Nicola Canestrini argumentował na początku procesu, że gazociąg, który przed inwazją Rosji na Ukrainę w 2022 roku dostarczał połowę niemieckiego importu gazu, był „rosyjską bronią”, a zatem potencjalnie uzasadnionym celem. Zespół obrońców zwrócił się do sądu o umorzenie sprawy, powołując się na błędy proceduralne, które ich zdaniem uniemożliwiają rzetelną obronę. Canestrini zadał sądowi bezpośrednie pytanie.

Czy niszczenie infrastruktury agresora bez wyrządzania szkody ludziom jest bezprawne?

W swoim oświadczeniu wstępnym drugi obrońca, Jes Meyer-Lohkamp, stwierdził, że zarzut kierowania operacją jest nieudowodniony i opiera się głównie na fakcie, że Kuzniecow nie jest ani płetwonurkiem, ani ekspertem od materiałów wybuchowych, ani doświadczonym żeglarzem. Dodał, że nie ma żadnych odcisków palców, śladów DNA ani zeznań świadków, które umieszczałyby Kuzniecowa na pokładzie Andromedy. Canestrini podkreślił również, że obowiązki Kuzniecowa jako oficera w zakresie zachowania tajemnic wojskowych uniemożliwiają mu wypowiadanie się na niektóre aspekty sprawy.

Musi prowadzić obronę ze związanymi rękami

Tło i dalsze kroki

Bayerischer Rundfunk podaje, że Rosja wstrzymała przesył gazu przez Nord Stream 1 około trzy tygodnie przed wybuchami, powołując się na problemy techniczne, podczas gdy Nord Stream 2 nigdy nie został uruchomiony. Rosja oświadczyła w poniedziałek 12 października, że oczekuje „sprawiedliwego wyroku”, który wskaże sprawców i zleceniodawców operacji. Sąd nie poinformował jeszcze, kiedy podejmie decyzję w sprawie wniosku obrony o umorzenie postępowania. Jak podaje N-tv, terminy rozpraw zostały wyznaczone do lutego 2027 roku.