Statek handlowy z wczesnej epoki brązu

Archeolodzy poinformowali o odnalezieniu najstarszego znanego wraku statku na świecie u wybrzeży wyspy Kekova w prowincji Antalya w południowej Turcji. Wrak datowany jest na okres od 4400 do 4700 lat temu, czyli wczesną epokę brązu, mniej więcej czas budowy Wielkiej Piramidy w Egipcie. Jednostka była statkiem handlowym o długości około 10 metrów, który przewoził ładunki przez Morze Śródziemne. Ekspedycją kierował profesor Hakan Öniz z Uniwersytetu Akdeniz w Turcji, pracujący dla Stowarzyszenia Archeologii Śródziemnomorskiej. Drewniany kadłub statku nie przetrwał, dlatego jedynym pozostałym śladem są przewożone przez niego naczynia magazynowe. Öniz opisał wrak w następujący sposób:

Ten wrak to kapsuła czasu na dnie morza.

Datowanie wraku na podstawie dzbanów

Z powodu braku drewna zespół nie mógł zastosować datowania radiowęglowego, metody mierzącej zawartość węgla w materiale organicznym. Zamiast tego archeolodzy zbadali kształt amfor, czyli dzbanów magazynowych, które mają dwa uchwyty, zgrubienie w środkowej części korpusu i płaską podstawę. Podobne naczynia odnajdywano w Egipcie i na Bliskim Wschodzie, gdzie datowane są na 4400–4700 lat. Öniz stwierdził, że techniki zdobienia pozwalają zespołowi na pewne określenie okresu, a swoją pewność ocenił na 100%.

Co spoczywa na dnie morza

Artefakty są rozrzucone na podwodnym stoku około 30 metrów pod powierzchnią wody, w pobliżu brzegu wyspy Kekova. Nurkowie wydobyli trzy duże kamienne kotwice i ponad 30 ceramicznych dzbanów magazynowych. Niektóre amfory zostały wydobyte w całości i przetransportowane na powierzchnię, gdzie po tysiącach lat pod wodą są obecnie poddawane starannej konserwacji. Statki z tamtego okresu przewoziły zapasowe kotwice podczas długich rejsów, co może wyjaśniać obecność trzech odnalezionych egzemplarzy. Wrak ten zajmuje również miejsce poprzedniego rekordzisty, odnalezionego w pobliżu Dokos, wyspy w południowej Grecji.

Pozostałości wewnątrz dzbanów

Niektóre z wydobytych amfor wciąż zawierały lepką, błyszczącą pozostałość, co zaskoczyło dr Karin Sowadę, archeolożkę z Macquarie University w Australii, która badała je po wydobyciu. Opisała swoją reakcję w następujący sposób:

Zajrzałam do środka i prawie zemdlałam. Nie mogłam uwierzyć, jak wiele [pozostałości] było widocznych.

Sowada stwierdziła, że zawartość mogła stanowić oliwa z oliwek, wino lub żywica drzewna. Zasugerowała również, że pozostałość może pochodzić z dzbanów, które zostały ponownie wykorzystane po opróżnieniu z pierwotnej zawartości. Zespół pracuje obecnie nad precyzyjnym ustaleniem, co przewoziły naczynia.