Ogłoszenie werdyktu

Szwedzka Akademia przyznała 9 października literacką Nagrodę Nobla 2026 Anne Carson. Kapituła doceniła jej „odważną i nowatorską twórczość, która w pełnym zabawy dialogu z klasyczną tradycją stworzyła nowe formy dla literatury współczesnej”. Carson jest poetką, eseistką i tłumaczką urodzoną w Toronto, mającą obecnie 76 lat. Akademia przekazała, że wiadomość zastała ją w Islandii, gdzie słuchała wiatru. Nagroda ma wartość około miliona euro. Bukmacherzy wskazywali ją jako jedną z faworytek, obok chińskiej powieściopisarki Can Xue.

Ingrid Carlberg, cytowana przez AP, przyznała, że wiadomość była dla Carson dużym zaskoczeniem.

Carson jest drugą osobą z Kanady, która otrzymała to wyróżnienie, po Alice Munro w 2013 roku.

Pierwsza reakcja Carson

Carson powiedziała islandzkiemu nadawcy publicznemu RUV, że „chyba wszyscy zwariowali”, opisując rozmowę z Akademią jako dość rwaną. Dodała, że Akademia zadała jej typowe pytania, na które nie znała odpowiedzi.

Zadają typowe pytania, a ja nie mam odpowiedzi.

Zapytana o to, jak nagroda wpłynie na sprzedaż jej książek, odpowiedziała:

Nakleją naklejkę na okładkę mojej książki. Naklejki pomagają.

Carson zapowiedziała, że szuka sposobów na przekazanie pieniędzy. Wspomniała o przyjacielu, który potrzebuje domu, oraz o swoim zwyczaju wspierania organizacji Lekarze bez Granic.

Twórczość i motywy

Pierwsza z jej około 30 książek ukazała się w 1986 roku. „The Economist” opisuje wydaną w 1998 roku „Autobiography of Red” jako powieść wierszem, która przedstawia walkę Heraklesa z Gerionem jako opowieść o dorastaniu i homoseksualnej miłości, w której Gerion jest zbuntowanym nastolatkiem. Jej tłumaczenie „Antigonick” to reinterpretacja tragedii Sofoklesa, a seria zainspirowana fragmentami wierszy Safony nosi tytuł „If not, Winter”. Długi poemat „The Glass Essay” z tomu „Glass, Irony and God” (1995) próbuje zrozumieć rozstanie, a Deutsche Welle podaje, że odnosi się on również do „Wichrowych Wzgórz” Emily Brontë.

Anders Olsson, przewodniczący Komitetu Noblowskiego, przedstawiając laureatkę, opisał jej pracę w następujący sposób:

Prawie cała jej twórczość literacka koncentruje się na spotkaniu między obsesją filologa na punkcie słów a pragnieniem poety, by odnaleźć nowe znaczenie.

Uznanie

Carson otrzymała w 2001 roku nagrodę T. S. Eliot Prize za „The Beauty of the Husband”, stając się według NDR pierwszą kobietą wyróżnioną tą brytyjską nagrodą. Była stypendystką fundacji Guggenheima i MacArthura. Jest profesorem filologii klasycznej i wykładała na uniwersytetach w Kanadzie oraz Stanach Zjednoczonych. Ekspert literacki NDR Jan Ehlert określił ją mianem uczonej w najlepszym tego słowa znaczeniu i dodał:

Nie zawsze łatwo się ją czyta, a typografia bywa wymagająca, ponieważ zdania, słowa i obrazy często pojawiają się na stronie w pozornie przypadkowych układach. Jeśli jednak zaangażujesz się w to i lubisz śledzić szerokie łuki myślowe, trudno o lepszą autorkę niż Anne Carson.

Według AP sprzedaż książek Alice Munro gwałtownie wzrosła po otrzymaniu przez nią nagrody w 2013 roku.