Masowe przekroczenie granicy i powroty

Między 30 a 31 lipca 2026 r. doszło do masowego przekroczenia granicy przez migrantów z Maroka do hiszpańskiego miasta Ceuta. Według Notícias ao Minuto hiszpańskie władze szacują liczbę osób na około 72 000, podczas gdy 20 minutos podaje ponad 80 000, a ABC cytuje około 80 000. Większość wróciła do Maroka w ciągu 48 godzin, jednak tysiące pozostały w mieście, w tym małoletni bez opieki. Dane rządowe przedstawione we wtorek, 13 października, wskazują, że od 10 sierpnia do Maroka wróciło 11 686 osób, z czego 10 161 dobrowolnie, a 525 zostało wydalonych.

Schroniska, małoletni i eksmisje

Minister Elma Saiz przedstawiła dane we wtorek, wskazując na stały napływ powrotów w ostatnich tygodniach. Łącznie 4 432 dorosłych przeszło procedurę segregacji, czyli etap identyfikacji przed podjęciem decyzji o wydaleniu, powrocie lub ochronie międzynarodowej. Rząd dostarczył w Ceucie 244 612 zestawów żywnościowych do niedzieli, 11 października, i przygotował 7 477 miejsc tymczasowych. W weekend 10–11 października zlikwidowano obozowiska na plażach El Trampolín i El Guano, co rząd określił jako sukces przebiegający bez znaczących incydentów. Saiz, pełniąca również funkcję rzeczniczki rządu, nazwała eksmisje punktem zwrotnym.

Około 3 019 małoletnich bez opieki jest zarejestrowanych i objętych opieką w regionalnym ośrodku ochrony. Spośród nich 89 zostało połączonych z krewnymi na kontynencie, a 163 przeniesiono do innych regionów w ramach obowiązkowego mechanizmu solidarnościowego z artykułu 35 ustawy o cudzoziemcach. Od początku kryzysu ponad 250 małoletnich zostało przeniesionych na kontynent, a 35 akt spraw wysłano do Maroka w celu ewentualnego powrotu.

List von der Leyen do przywódców UE

W liście wysłanym we wtorek, 13 października, przed szczytem, Ursula von der Leyen wezwała UE do dalszej współpracy z Marokiem w zakresie migracji i bezpieczeństwa w kierunku przyszłego kompleksowego partnerstwa strategicznego. Zapewniła, że Komisja będzie nadal wspierać hiszpańskie władze w zapewnieniu szybkich powrotów osób, które nielegalnie przekroczyły granicę i pozostają w Ceucie, powołując się na zobowiązanie Maroka do ich ponownego przyjęcia. List wskazuje również, że wydarzenia w Ceucie pokazały, jak szybko nagłe masowe przybycia mogą wywrzeć presję na granice zewnętrzne UE, niosąc tragiczne koszty ludzkie. Według ABC list postuluje stworzenie nadzwyczajnych ram dla przypadków, w których migracja jest wykorzystywana jako broń, co pozwoliłoby na szybkie zawracanie migrantów, rozszerzenie uprawnień Frontexu i wyższy wskaźnik deportacji. ABC dodaje, że Hiszpania jako jedyna odmówiła autoryzacji nowej dyrektywy o powrotach na ostatnim posiedzeniu Rady Ministrów Spraw Wewnętrznych, mimo że została ona przyjęta większością kwalifikowaną.

Wstrzymany dekret Hiszpanii

Dekret z mocą ustawy mający przyspieszyć procedury azylowe i powroty miał trafić pod obrady Rady Ministrów 29 września, ale został przełożony z powodu wątpliwości co do jego zgodności z prawem, jak podaje La Razón. Gazeta twierdzi, że resort spraw wewnętrznych nie przedstawił jeszcze propozycji, która mogłaby uzyskać poparcie wewnątrz rządu Pedro Sáncheza. EL MUNDO donosi, że źródła socjalistyczne przekazały, iż nie przygotowano żadnego projektu, podczas gdy Sumar, partner koalicyjny, odrzuca wszelkie zmiany ograniczające gwarancje dla migrantów. Komisarz Magnus Brunner przekazał Hiszpanii, że Komisja w pełni poprze wszelkie środki mające na celu odesłanie osób pozostających nielegalnie w Ceucie. Europosłanka Estrella Galán powiedziała dzień po tamtym spotkaniu Rady:

To my, grupa parlamentarna Sumar i ministrowie z ramienia Sumar, zatrzymaliśmy ten dekret królewski.

Co dalej

Przywódcy spotykają się w Brukseli w czwartek, 15 października, i piątek, 16 października, a migracja znajduje się w porządku obrad debaty strategicznej. Projekt wniosków, do którego dotarła Europa Press, wyraża solidarność i wsparcie dla Hiszpanii w związku z przybyciem tysięcy migrantów do Ceuty 30 i 31 lipca oraz odnosi się oddzielnie do Ceuty i Melilli jako jedynych lądowych granic UE z kontynentem afrykańskim. W Hiszpanii La Razón informuje, że dekret pozostaje niezatwierdzony przed wyborami parlamentarnymi 29 listopada.