Drugi dzień starć w Tiranie

Protesty studenckie w Albanii przybrały na sile w środę 14 października 2026 r., gdy centrum Tirany stało się polem bitwy. Demonstranci rzucali cegłami, kamieniami i koktajlami Mołotowa w stronę Ministerstwa Edukacji. W biurach na pierwszym piętrze budynku, którego okna wybito już podczas wtorkowych zamieszek, wybuchł pożar. Protestujący podpalili również bank. Świadek cytowany przez agencję Reuters opisał pożar w pobliskim oddziale Raiffeisen Bank. Albańskie media doniosły o zniszczeniach i pożarze w placówce firmy mikrokredytowej Iute Credit. Nagrania wideo pokazują demonstrantów wyrywających metalowe barierki z chodników, przewracających kosze na śmieci i budujących barykady.

Aresztowania, ranni i reakcja policji

Policja poinformowała, że we wtorek 13 października, pierwszego dnia zamieszek, aresztowano ponad 12 osób, a sześciu funkcjonariuszy odniosło obrażenia. W środę 14 października agencja AFP podała informację o 16 aresztowaniach i przekazała, że władze wciąż poszukują innych uczestników starć. Albańskie media cytowały dane o co najmniej 20 zatrzymaniach do godzin popołudniowych oraz pięciu rannych, w tym jednym policjancie, jednak liczby te pochodzą z różnych aktualizacji i nie jest jasne, czy obejmują ten sam okres. Ministerstwo Zdrowia podało, że podczas środowych starć pomocy medycznej potrzebowało czterech protestujących i jeden policjant. Trzech demonstrantów trafiło do Szpitala Uniwersyteckiego Matki Teresy z lekkimi obrażeniami; dwóch wypisano, a trzeci pozostał pod obserwacją, jego życiu nie zagraża niebezpieczeństwo. Funkcjonariusz opuścił placówkę po otrzymaniu pierwszej pomocy. Sześć kolejnych osób rannych w starciach z poprzedniego dnia nadal przebywało w szpitalu, w tym trzech protestujących i trzech przechodniów, z których jeden miał przejść operację.

Nagranie z zatrzymanym i zawieszenia w policji

Nagranie wideo pokazało 19-latka ze złamaną nogą, który traci przytomność, podczas gdy policjanci brutalnie go przenoszą w pobliżu budynku parlamentu, zamiast udzielić mu pierwszej pomocy. Mężczyzna stwierdził, że nie miał związku z protestem i jedynie przechodził przez okolicę. Po publikacji nagrania policja zawiesiła szefa wydziału porządku publicznego komisariatu oraz innych funkcjonariuszy. Doniesienia na temat liczby zawieszonych są sprzeczne: jedna relacja mówi o czterech funkcjonariuszach i szefie wydziału, podczas gdy oficjalny komunikat wspomina o pięciu osobach. Dyrektor generalny policji państwowej zarządził zawieszenia, a wydział ds. standardów zawodowych formacji wszczął postępowanie dyscyplinarne w sprawie incydentu i traktowania młodego mężczyzny.

Żądania i reakcja rządu

Organizatorzy przekazali, że protesty dotyczą warunków na uczelniach, kosztów szkolnictwa wyższego, wsparcia finansowego dla studentów oraz perspektyw zawodowych po ukończeniu studiów. Demonstracje nabrały szerszego, antyrządowego charakteru, a ludzie w każdym wieku wyszli na ulice, by protestować przeciwko nierównościom społecznym i polityce rządu. Studenci wezwali do dymisji gabinetu Ediego Ramy. Wicepremier Albana Kotsiu zareagowała na Facebooku, podkreślając:

Protest jest prawem, ale nie może być wykorzystywany jako pretekst do przemocy, niszczenia miasta czy brzydkich starć.

Wezwała studentów i obywateli broniących prawa do protestu, aby zdystansowali się od przemocy i wandalizmu. Lulieta Kola, jedna z uczestniczek, argumentowała, że przepaść między bogatymi a biednymi w Albanii stała się wyjątkowo duża:

Albania potrzebuje rewolucji, zmiany, całkowitego przewrócenia systemu, ponieważ tak dłużej być nie może.

Szersza fala protestów studenckich w Europie

Albańskie protesty są częścią szerszej fali aktywności studenckiej w Europie, skupionej na edukacji i warunkach życia. We Francji uczniowie szkół średnich od tygodni organizują protesty i blokują szkoły, domagając się większej liczby nauczycieli i lepszego wyposażenia, wskazując, że niszczejące budynki szkolne i przepełnione klasy utrudniają naukę. Podobne żądania wysuwają uczniowie i studenci w Belgii. W Albanii studenci Uniwersytetu w Szkodrze również przerwali zajęcia w geście solidarności z protestującymi w Tiranie i potępili brutalność policji z poprzedniego dnia. Studenci Uniwersytetu Medycznego, Politechniki, wydziału prawa oraz innych wydziałów w Tiranie zbojkotowali wykłady w środę 14 października i przemaszerowali w stronę Ministerstwa Edukacji.