Marsz Niepodległości w Warszawie: szacunki frekwencji od 120 tys. do miliona, brak poważnych incydentów

Rozbieżności w szacunkach frekwencji

Marsz Niepodległości odbył się w Warszawie w środę, 11 listopada, cztery dni po strzelaninie na krakowskim rynku w sobotę, 7 listopada, w której zginęło sześć osób. Marcin Osowski, szef sztabu organizacyjnego marszu i lider Młodzieży Wszechpolskiej, oszacował liczbę uczestników na około 700 tys. i stwierdził, że była ona większa niż w poprzednich latach. Urząd miasta Warszawy szacował liczbę uczestników na około 250 tys., podczas gdy Warszawskie Centrum Bezpieczeństwa podało wartość do 250 tys. Portal Onet wskazał na liczbę od 120 tys. do 160 tys., a portal WP, bazując na obserwacjach tłumu na głównej trasie, doliczył się około 150 tys. osób. Dane organizatorów były zróżnicowane: Stern informował o ponad pół miliona, a Niezależna o nawet milionie uczestników. Żadna z tych liczb nie została potwierdzona przez niezależne wyliczenia.

Osowski podsumował dzień słowami:

To był prawdziwy marsz miliona serc.

Spokojne ulice, race i cień Krakowa

Rzecznik policji Andrzej Fijołek przekazał, że obchody w całym kraju przebiegły bezpiecznie i nie doszło do poważnych incydentów zagrażających życiu lub zdrowiu, dodając, że działania policji jeszcze trwają. Minister spraw wewnętrznych Marcin Kierwiński poinformował w niedzielę, że służby są gotowe do zabezpieczenia wszystkich zgromadzeń 11 listopada, w tym marszu, po ataku w Krakowie. Warszawa wprowadziła zakaz wnoszenia broni i używania fajerwerków tego dnia, jednak N-tv donosiło, że wzdłuż trasy płonęły race. Tagesschau odnotowało okrzyki, ale brak przemocy w tym roku, w przeciwieństwie do wcześniejszych lat, gdy dochodziło do starć, m.in. w 2011 roku, kiedy podpalono wóz transmisyjny TVN. Przemówienia podczas uroczystości państwowych, wygłoszone przez prezydenta Karola Nawrockiego, premiera Donalda Tuska oraz wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza, oddały cześć policjantom, lekarzom i mieszkańcom, którzy pomagali ofiarom w Krakowie oraz podczas zdarzeń w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Rzecznik Konfederacji Michał Nieznański powiedział Rzeczpospolitej, że race były jedyną rzeczą, na którą skarżyły się służby, i że są one nieodłącznym elementem Marszu Niepodległości:

Jedyna rzecz, na którą skarżyły się służby, czyli race, jest integralną częścią Marszu Niepodległości.

Nawrocki na czele, Tusk nieobecny

Prezydent Karol Nawrocki szedł na czele pochodu z biało-czerwoną flagą, w towarzystwie starszego syna oraz urzędników prezydenckich, w tym Zbigniewa Boguckiego, Pawła Szefernakera, Bartosza Grodeckiego i Marcina Przydacza. Przed marszem, przy Grobie Nieznanego Żołnierza, wygłosił przemówienie, które Tagesschau odebrało jako krytykę rządu Tuska. Tusk zapowiedział, że nie weźmie udziału w marszu, a Rzeczpospolita podała, że zaprosił prezydenta na wspólne spotkanie, podczas gdy Nawrocki krytykował ministra finansów. N-tv poinformowało, że Pałac Prezydencki odrzucił zaproszenie do pojednania. Marsz odbył się w atmosferze sporu o Trybunał Konstytucyjny, którego legitymacja jest od lat kwestionowana w związku z kontrowersyjnymi nominacjami sędziowskimi za czasów poprzednich rządów prawicy, a na rok przed wyborami parlamentarnymi stał się manifestacją przeciwko rządowi Tuska.

Uczestnicy i reakcje polityczne

Były poseł KO Marcin Józefaciuk, obecnie niezrzeszony, napisał na platformie X, że uczestniczył w marszu, tak jak od kilku lat, i że w jego sekcji było spokojnie. Dodał, że kiedy ktoś zaczął śpiewać zmienioną wersję hymnu przez megafon, ludzie wokół zareagowali natychmiast i śpiew ustał. Dodał, że uczestnicy podchodzili do niego, robili sobie zdjęcia, a jeden z nich podzielił się z nim kanapką. Osowski przekazał, że w marszu wzięli udział politycy PiS, w tym Jarosław Kaczyński, a także przedstawiciele Rozwój Plus, Konfederacji i Konfederacji Korony Polskiej. Stern odnotował transparenty z hasłami "Make Europe white again", "Polska nie jest na sprzedaż" oraz "Remigracja, deportacja", a także stoiska w pobliżu Pałacu Kultury sprzedające antysemickie i antyukraińskie książki oraz symbole skrajnie prawicowe. Hasło marszu "Polak w Polsce gospodarzem" odnosi się do suwerenności narodu.