Impas w sprawie dwustronnego deficytu handlowego

Europejski komisarz ds. handlu Maroš Šefčovič przybył w czwartek, 8 października 2026 r., do Pekinu, aby rozpocząć dwudniowe negocjacje handlowe z chińskim ministrem handlu Wangiem Wentao. Spotkania odbywają się po wyznaczonym przez Brukselę terminie, w którym Chiny miały zająć się kwestią dwustronnego deficytu handlowego wynoszącego 360 mld euro (410 mld USD). Od 2025 r. deficyt ten wynosi średnio około 1 mld euro dziennie. Europejscy decydenci wskazują na szeroko zakrojone chińskie dotacje państwowe w sektorach produkcyjnych, w tym w branży pojazdów elektrycznych i hybrydowych, paneli słonecznych, baterii oraz stali. W czwartek rano Šefčovič spotkał się w Pekinie z przedstawicielami europejskiego biznesu, stwierdzając, że europejskie firmy potrzebują lepszego dostępu do rynku w Chinach, aby skorygować to, co Bruksela określa jako niezrównoważoną nierównowagę handlową.

Spory o limity eksportu pojazdów hybrydowych

Sektor motoryzacyjny stanowi obecnie główny punkt sporny między obiema gospodarkami. Pekin odrzucił propozycję Unii Europejskiej dotyczącą dobrowolnego pułapu eksportowego, który ograniczyłby import chińskich pojazdów hybrydowych do około 15% rynku europejskiego. Chińskie modele hybrydowe odpowiadają obecnie za ponad jedną trzecią sprzedaży w tej kategorii w Europie, co jest zasługą marek takich jak BYD, MG i Chery. Europejscy urzędnicy poinformowali państwa członkowskie o odmowie Chin w środę. Komisja Europejska ocenia obecnie możliwość wprowadzenia jednostronnych tymczasowych środków ochronnych, aby ograniczyć import hybryd bez zgody Pekinu.

W ramach rozważanego mechanizmu ochronnego Komisja ustaliłaby kwoty importowe, nakładając wyższe cła uzupełniające na wszelkie pojazdy sprowadzane do bloku powyżej tych progów. Aby zachować zgodność z prawem handlowym, identyczne systemy kwotowe musiałyby zostać rozszerzone na innych partnerów handlowych w branży motoryzacyjnej, w tym na Wielką Brytanię, Koreę Południową i Japonię, w oparciu o dotychczasowe wolumeny eksportu. Europejscy producenci samochodów, w tym Volkswagen, zgłaszają zwolnienia w fabrykach i spadek sprzedaży w Chinach, podczas gdy dotowani chińscy producenci zwiększają swój udział w rynku krajowym i międzynarodowym.

Presja francusko-niemiecka i działania parlamentarne

Wizyta jest następstwem skoordynowanych działań instytucji europejskich podjętych na początku tygodnia. W poniedziałek prezydent Francji Emmanuel Macron i niemiecki lider polityczny Friedrich Merz wysłali wspólny list do Komisji Europejskiej. List wzywa Brukselę do ustanowienia procedur nadzwyczajnych w celu wykluczenia chińskich firm z rynku wewnętrznego oraz postuluje obniżenie barier proceduralnych w celu aktywacji instrumentu antyprzymusowego (Anti-Coercion Instrument), mechanizmu regulacyjnego pozwalającego UE na ograniczanie handlu i inwestycji z krajów trzecich. W lutym Wysoka Komisja ds. Strategii i Planowania Francji zaleciła również nałożenie 30-procentowych ceł na liczne chińskie towary eksportowe oraz dewaluację euro względem juana.

Presja legislacyjna nasiliła się w środę, gdy Parlament Europejski przyjął rezolucję żądającą od Pekinu wzajemności gospodarczej. Głosowanie zakończyło się wynikiem 454 głosów za i 86 przeciw, po debacie plenarnej przeprowadzonej we wtorek w Strasburgu. Parlamentarzyści domagają się proporcjonalnych środków zaradczych, jeśli Chiny nie zapewnią równych warunków rynkowych. Przed głosowaniem belgijska europosłanka Hilde Vautmans, która była inicjatorką rezolucji, wezwała instytucje europejskie do wykorzystania swojej siły handlowej.

Europa ma siłę gospodarczą, czas, abyśmy ją wykorzystali.

Urzędnicy handlowi w Brukseli wprowadzili już ograniczenia na import chińskiej stali oraz małych przesyłek e-commerce, jednak szersze środki będą zależeć od negocjacji w Pekinie.