Jak zaczął się bunt
Protesty rozpoczęły się we wrześniu 2026 r. w szkole średniej w Créteil na południowy wschód od Paryża z powodu braków kadrowych. Strajki, blokady i demonstracje rozprzestrzeniły się następnie na inne przedmieścia Paryża oraz mniejsze miasta w całym kraju. Uczniowie opisują niedofinansowane szkoły z niszczejącymi budynkami i zbyt małą liczbą personelu, szczególnie w uboższych dzielnicach. Niektórzy wskazują, że sale lekcyjne przegrzewają się podczas letnich fal upałów i zamarzają zimą, a dni szkolne trwające od 8:00 do 18:00 są wyczerpujące. Do protestów dołączyli również studenci, którzy krytykują skomplikowany system rekrutacji na uczelnie.
- Protesty rozpoczynają się w szkole średniej w Créteil z powodu braków kadrowych
- Około 150 zamaskowanych protestujących próbuje dotrzeć do liceum Daguin w Mérignac; 15 zatrzymanych
- Greta Thunberg przybywa do liceum Paul-Éluard w Saint-Denis
- Planowany marsz w Paryżu wyrusza z Place d'Italie w stronę Les Invalides
- Planowane protesty przeciwko kosztom życia, do których chcą dołączyć niektórzy uczniowie
Aresztowania i starcia
Agencja AP podaje, że policja dokonała ponad 6600 zatrzymań w całym kraju. Liczbę tę podano w tygodniu poprzedzającym raport z 13 października, określając ją jako wyjątkowo wysoką jak na francuski ruch protestacyjny. Policja użyła gazu łzawiącego i pałek wobec tłumów, podczas gdy w stronę funkcjonariuszy rzucano fajerwerki. W poniedziałek 12 października grupa około 150 zamaskowanych osób próbowała wczesnym rankiem podejść do liceum Daguin w Mérignac pod Bordeaux. Według prefektury po starciach zatrzymano 15 osób. „Sud Ouest” poinformował, że pięciu policjantów z oddziałów prewencji CRS zostało rannych, dwóch z nich trafiło do szpitala, a szkołę ewakuowano około 8:00.
Były generał żandarmerii Richard Caminade, specjalista ds. porządku publicznego, powiedział, że od początku ruchu rannych zostało ponad 700 funkcjonariuszy. Dodał, że nagrania udostępniane w internecie pokazują wydarzenia bez kontekstu, który je poprzedził.
Zranienie kogoś nie leży w naturze policjantów ani żandarmów.
Thunberg w Saint-Denis
Greta Thunberg, 23 lata, przybyła do liceum Paul-Éluard w Saint-Denis we wtorek 13 października około 8:30, gdzie zgromadziło się ponad stu młodych ludzi. Powiedziała dziennikarzom, że młodzi ludzie nie są włączani do dyskusji, a szkoły nie otrzymują potrzebnych inwestycji. Stwierdziła, że ruch nie może się poddawać i że jest niezwykle dumna z francuskich uczniów. Uczniowie na miejscu mówili, że jej wizyta zwróciła uwagę na departament Seine-Saint-Denis. Prawnicy w togach również stanęli przed szkołą, aby potępić to, co nazwali przemocą policji.
Reakcja rządu
Minister edukacji Édouard Geffray poinformował, że 13 października zamknięto około 200 szkół. Powiedział, że uczniowie szkół średnich mogą nadal wyrażać swoje zdanie poprzez protesty, jednocześnie wzywając wszystkich do powrotu na zajęcia. Konsultacje internetowe dla uczniów szkół średnich otrzymały około 86 000 zgłoszeń, z czego prawie trzy czwarte dotyczyło przeładowanych planów lekcji, a połowa infrastruktury szkolnej. Rząd zobowiązał się do pilnego skierowania 3000 nauczycieli zastępczych do szkół średnich zmagających się z największymi trudnościami. 11 października premier Sébastien Lecornu napisał na platformie X, że niektóre propozycje z konsultacji zostaną uwzględnione w poprawkach do projektu budżetu na 2027 r., nad którym debatuje parlament. W Marsylii mer Benoît Payan otworzył ratusze dla demonstrantów, aby mogli się spotykać i organizować w sposób pokojowy.
Szersze znaczenie
AP podaje, że protesty wpływają na kampanię wyborczą we Francji i stanowią kolejne wyzwanie dla prezydenta Emmanuela Macrona. Najnowszy raport PISA pokazał, że wyniki czytania ze zrozumieniem i matematyki spadły, co podsyca szersze obawy dotyczące systemu edukacji. Ruch zainspirował już podobne protesty w Belgii i we Włoszech, jak podaje SIC Notícias. Niektórzy protestujący mają nadzieję na połączenie sił z protestami przeciwko kosztom życia zaplanowanymi na sobotę 17 października.