Komisja wybiera 46 projektów

Komisja Europejska wybrała w piątek 46 strategicznych projektów surowcowych, które otrzymają wsparcie w szybszym uzyskiwaniu pozwoleń oraz w staraniach o finansowanie publiczne i prywatne. Inwestycje są rozlokowane w 16 krajach UE i obejmują 15 z 17 surowców strategicznych z listy unijnej, w tym miedź, lit, nikiel, kobalt, grafit, metale ziem rzadkich oraz wolfram. Komisja szacuje, że będą one wymagały około 21,1 mld euro (23,7 mld dolarów) nakładów inwestycyjnych. Status strategiczny nie oznacza automatycznego przyznania środków unijnych, ponieważ Komisja jedynie „ułatwia dostęp” do nich i pomaga deweloperom w kontaktach z kredytodawcami. Do ważnych projektów należą Zinnwald Lithium w Niemczech, kopalnia Skouries w Grecji, planowana huta aluminium Arctial w Finlandii oraz projekt miedziowy Viscaria w Szwecji.

Powolne postępy listy z ubiegłego roku

Nowa grupa projektów stanowi kontynuację 60 inicjatyw ogłoszonych w zeszłym roku, w tym 13 spoza UE, m.in. w Brazylii, Grenlandii i Kazachstanie. Postępy w realizacji wcześniejszych projektów są powolne, a niektóre z nich mają trudności z dalszym rozwojem. Komisja poinformowała, że uruchomiła już ponad 2 mld euro (2,24 mld dolarów) finansowania publicznego, podczas gdy deweloperzy ostrzegali w sierpniu, że bez pilnego wsparcia kolejne projekty mogą upaść. Unijna ustawa o surowcach krytycznych z 2024 r. zakłada, że do 2030 r. wydobycie zaspokoi 10%, przetwórstwo 40%, a recykling 25% rocznego zapotrzebowania bloku.

Presja handlowa ze strony Chin

Komisarz ds. przemysłu Stéphane Séjourné oświadczył, że UE „uruchamia wszelkie możliwe środki”, aby zapobiec potencjalnemu kryzysowi handlowemu z Chinami. Ostrzegł przed ryzykiem w krótkim terminie.

Możemy stanąć w obliczu kryzysu w najbliższych miesiącach.

Komisarz ds. handlu Maroš Šefčovič prowadził w piątek w Pekinie rozmowy mające na celu zmniejszenie „niezrównoważonej” nadwyżki handlowej Chin w relacjach z UE, która wynosi 1 mld funtów dziennie. Séjourné wskazał na trzy już zidentyfikowane projekty strategiczne. Zakład Carester w pobliżu Pau w południowo-zachodniej Francji ma rozpocząć działalność pod koniec 2026 r. i produkować dysproz oraz terb, wykorzystywane w magnesach do pojazdów elektrycznych i morskich turbin wiatrowych. Jak stwierdził, ten jeden projekt „może odpowiadać za około 15% światowej produkcji tych tlenków”. Zakład galu w Grecji już działa, a zakład litu Keliber w Finlandii funkcjonuje dzięki wsparciu Europejskiego Banku Inwestycyjnego w wysokości 150 mln euro.

Kopalnie są otwierane, fabryki budowane, umowy finansowe podpisywane, a europejski łańcuch wartości zaczyna się wyłaniać.

Projekty w państwach członkowskich

Włochy mają na liście pięć projektów: 9PV-UP firmy 9-Tech, zajmującej się recyklingiem zużytych paneli słonecznych, Alkeemia PureGraph firmy Alkeemia Spa, przetwarzającej grafit o wysokiej czystości do baterii, ReSuPLIR firmy Italrecycling & Investment Srl, odzyskującej metale z grupy platynowców, oraz REW-ITA Green Hub firmy OMCD Tek Hub Spa, zajmującej się recyklingiem miedzi, kobaltu i wolframu. Piątym jest CRM4Defence, projekt Leonardo Spa obejmujący Włochy, Polskę, Francję i Wielką Brytanię. Le Figaro donosi o pięciu projektach we Francji, podczas gdy Le Monde o sześciu. W Portugalii Komisja wybrała plan firmy Minerália dotyczący reaktywacji kopalni wolframu Borralha w Montalegre, co wiązałoby się z wydobyciem podziemnym przez 15 lat.

W Hiszpanii projekt miedziowy Cobre San Rafael w Touro i O Pino w Galicji jest jedynym wybranym hiszpańskim projektem wydobycia miedzi spośród 46 wybranych ze 102 wniosków z 16 państw członkowskich. Firma twierdzi, że kopalnia działałaby przez 16 lat, stosując metodę wydobycia z przekładaniem urobku, która przywraca teren w miarę postępu prac.

Sprzeciw grup ekologicznych

Organizacje Amigas de la Tierra oraz Ecologistas en Acción potępiły projekt w Touro oraz zakład przetwórstwa wolframu El Moto w Ciudad Real, nazywając je projektami „z długą historią nieprawidłowości oraz złych praktyk środowiskowych i społecznych”. Twierdzą, że teren w Touro został porzucony w 1987 r. bez rekultywacji i od dziesięcioleci zanieczyszcza dorzecze rzeki Ulla. Adriana Espinosa, kierownik ds. zasobów naturalnych w Amigas de la Tierra, skrytykowała tę decyzję.

Po raz kolejny rządy depczą prawa ludności i ekosystemów, przedkładając projekty wydobywcze o wysokim wpływie na środowisko i niskiej wartości społecznej.

W Portugalii projekt Borralha uzyskał pozytywną opinię Portugalskiej Agencji Środowiska, jednak stowarzyszenie Povo e Natureza do Barroso zaskarżyło ocenę oddziaływania na środowisko do sądu. Rada miasta Braga wyraziła obawy, że kopalnia może zanieczyścić rzekę Cávado, która zaopatruje region w wodę.