Sejm przyjął ustawę o sankcjach krajowych. Marcin Józefaciuk zapowiada wniosek o weto prezydenta

Co przyjął Sejm

Sejm przyjął rządowy projekt ustawy o krajowych środkach sankcyjnych (druk nr 3003) w piątek, 6 listopada 2026 r., podczas wieczornego głosowania. Rząd przedstawia ustawę jako krajową część unijnej dyrektywy dotyczącej egzekwowania sankcji. Projekt wpłynął do Sejmu 6 sierpnia 2026 r. z Ministerstwa Spraw Zagranicznych kierowanego przez Radosława Sikorskiego. Przed głosowaniem końcowym Sejm odrzucił wniosek o odrzucenie projektu i przyjął dwie poprawki redakcyjno-techniczne. Eksperci cytowani w jednym z raportów wskazują, że drugi rozdział ustawy tworzy odrębny reżim krajowy, którego Bruksela nie wymagała.

Głosowanie i pomyłka posła

Ostateczny wynik głosowania to 240 głosów za, 202 przeciw, jeden wstrzymujący się, a 17 posłów nie wzięło udziału w głosowaniu. Kluby koalicyjne poparły projekt, a dołączyło do nich pięcioro posłów niezrzeszonych: Paulina Matysiak, Joanna Mucha, Marcin Józefaciuk, Paweł Zalewski oraz Tomasz Zimoch. Kluby opozycyjne, w tym PiS, Konfederacja i Rozwój Plus, głosowały przeciw, podobnie jak dwoje niezrzeszonych: Janusz Kowalski i Łukasz Mejza, oraz Rafał Komarewicz z klubu Centrum. Jacek Sasin z PiS był jedynym posłem, który wstrzymał się od głosu.

Niezrzeszony poseł Marcin Józefaciuk napisał w sobotę na platformie X, że zagłosował za ustawą przez pomyłkę. Stwierdził, że z mównicy sejmowej argumentował za skuteczniejszym egzekwowaniem sankcji, zgłaszał zastrzeżenia co do prawa do obrony i kontroli sądowej, a w ostatecznym brzmieniu ustawy zamierzał głosować przeciw. Błąd przypisał własnemu skryptowi do głosowania, którego nie sprawdził podczas długiej serii głosowań. Wpis zakończył przeprosinami za swój głos.

Co zmienia ustawa

Ustawa tworzy krajowy system sankcyjny i określa kompetencje instytucji go stosujących. Wprowadza nowe przesłanki umieszczania osób i podmiotów na liście sankcyjnej, w tym ingerencję i manipulację informacjami zagrażającymi bezpieczeństwu państwa. Określa również kary za naruszanie lub obchodzenie sankcji. Autorzy opisują tekst jako konstytucję sankcyjną, do której mogą odwoływać się zarówno organy publiczne, jak i podmioty prywatne. Prawnik Maciej Oniszczuk wyjaśnił jeden z przepisów ustawy:

Minister spraw wewnętrznych może w drodze decyzji administracyjnej umieścić osobę lub firmę na krajowej liście sankcyjnej i natychmiast zamrozić środki finansowe oraz zasoby gospodarcze, bez wyroku sądu.

Oniszczuk dodał, że odwołanie do sądu administracyjnego nie wstrzymuje automatycznie skutków takiej decyzji. Ewa Zajączkowska-Hernik z Konfederacji stwierdziła, że minister spraw wewnętrznych może nakładać sankcje na osoby i firmy za rzekomą ingerencję zagraniczną i manipulację informacjami. Pytała, kto będzie oceniał i interpretował takie przesłanki, jak prawdopodobieństwo wykorzystania środków.

Ostrzeżenia polityczne i dalsze kroki

Anna Bryłka, europosłanka Konfederacji, ostrzegła, że procedura wpisywania na listę niesie realne ryzyko wykorzystania jej przez rząd, zwłaszcza w okresie przedwyborczym. Ustawa trafia teraz do prezydenta Karola Nawrockiego, a przepisy nie określają terminu jego decyzji. Józefaciuk zapowiedział, że zwróci się do prezydenta o weto i przedstawi swoje wątpliwości:

Nie mogę tego wycofać. Zwrócę się do Prezydenta Rzeczypospolitej o zawetowanie ustawy, przedstawiając moje wątpliwości.

Józefaciuk dodał, że jeśli ustawa wróci do Sejmu, sprawdzi treść decyzji tuż przed głosowaniem.