Rejestracja znaku towarowego w urzędzie unijnym
5 października 2026 r. premier Włoch Giorgia Meloni złożyła wniosek o rejestrację swojego głosu jako znaku towarowego w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO). Zgłoszenie wpłynęło za pośrednictwem rzymskiej kancelarii prawnej oraz firmy z regionu Marche, specjalizującej się w ochronie własności intelektualnej. Według dokumentacji EUIPO wniosek zawiera czterosekundowe nagranie audio, na którym Meloni dwukrotnie powtarza włoskie zdanie „Io sono Giorgia Meloni” („Jestem Giorgia Meloni”). Wniosek obejmuje trzy kategorie usług: treści multimedialne do pobrania, działalność kulturalną oraz organizację demonstracji politycznych. Urzędnicy agencji unijnej potwierdzili, że wniosek jest obecnie w trakcie formalnej weryfikacji.
Ataki i działania prawne
Fragment audio wykorzystany we wniosku pochodzi z przemówienia Meloni podczas wiecu politycznego w 2019 r., w którym określiła się jako matka, Włoszka i chrześcijanka. Przemówienie to stało się viralowym remiksem disco, a później posłużyło za tytuł jej autobiografii z 2021 r. „Io sono Giorgia”. Meloni wielokrotnie padała ofiarą zmanipulowanych materiałów w sieci, w tym sfabrykowanego zdjęcia przedstawiającego ją w bieliźnie. W 2024 r. wszczęła postępowanie cywilne przeciwko mężczyźnie z Sardynii, oskarżonemu o generowanie i rozpowszechnianie pornograficznych deepfake'ów z jej wizerunkiem. Sprawa pozostaje w toku przed włoskim sądem. Premier ostrzegła użytkowników mediów społecznościowych, że syntetyczne media służą do oszukiwania i krzywdzenia ludzi.
Ja potrafię się bronić, ale wielu innych nie może.
Środki prawne i precedensy w branży rozrywkowej
Włoskie media zauważyły, że zarejestrowany znak towarowy nie zablokuje technicznie oprogramowania przed replikacją głosu Meloni, jednak zapewnia nowy mechanizm prawny do zwalczania nieautoryzowanego wykorzystania komercyjnego i publicznego. Premier podąża śladem włoskiej piosenkarki Giusy Ferreri, która złożyła podobny wniosek o ochronę głosu w EUIPO kilka miesięcy wcześniej. Międzynarodowi artyści również szukają ochrony przed syntetycznym klonowaniem, w tym aktor Matthew McConaughey, który opatentował swój wizerunek, oraz gwiazdy takie jak Cate Blanchett i George Clooney, którzy stworzyli publiczny rejestr. W 2024 r. Taylor Swift stała się celem pornograficznych obrazów AI, a aktorka Scarlett Johansson zakwestionowała działania OpenAI w związku z głosem chatbota łudząco podobnym do jej własnego. Sąd w Japonii przyznał również ochronę prawną aktorowi głosowemu, którego charakterystyczny baryton został bez zgody powielony na TikToku.
Rozprzestrzenianie się i ekonomia syntetycznego audio
Inicjatywa zbiega się z gwałtownym obniżeniem barier finansowych i technicznych potrzebnych do tworzenia syntetycznych głosów i wideo. Firma ochroniarska McAfee odnotowała 900% roczny wzrost liczby materiałów typu deepfake oraz 1300% wzrost przestępstw związanych z klonowaniem głosu i oszustwami audio. Całkowita liczba prób oszustw wzrosła o ponad 3000%, przy czym ataki w 2026 r. zwiększyły się o 700% rok do roku. Ocena Kaspersky z września 2025 r. wykazała, że deepfake audio wymaga około 30 dolarów i trzech do pięciu sekund źródłowego nagrania, aby uzyskać 85% dopasowania głosowego, w porównaniu do 50 dolarów w przypadku wideo. Badania IdentifAI wskazują, że wideo stanowi główne narzędzie deepfake, natomiast ataki polityczne i oszustwa finansowe są głównymi motywacjami kampanii wykorzystujących syntetyczne media.