Nieujawnione wtargnięcie marynarki

„El País” ujawnił w poniedziałek 12 października, że co najmniej jedna fregata i kilka łodzi patrolowych Królewskiej Marynarki Wojennej Maroka wpłynęły bez zezwolenia na hiszpańskie wody w pobliżu Ceuty, gdy 30 i 31 lipca do miasta przedostało się ponad 80 000 migrantów. Źródła cytowane przez gazetę opisały te ruchy jako celowe i powtarzające się naruszenie hiszpańskiego morza terytorialnego, a nie jako tranzyt czy przypadek. Aktywność marokańskiej marynarki trwała do początku sierpnia i według tych samych doniesień była bliska spowodowania kolizji między okrętami obu krajów. Działania ustały dopiero po wysłaniu przez hiszpańską marynarkę własnych jednostek i podjęciu kontaktów na wysokim szczeblu przez Ministerstwo Obrony.

Reakcja rządu

Pedro Sánchez przyznał, że doszło do tego epizodu, podczas przyjęcia wydanego przez parę królewską w Pałacu Królewskim 12 października, nazywając go „hecho puntual” (incydentem punktowym). Następnego dnia rzeczniczka rządu Elma Saiz użyła tego samego określenia na konferencji prasowej po posiedzeniu Rady Ministrów. Trzykrotnie pytano ją, dlaczego sprawa wyszła na jaw dopiero w poniedziałek i dlaczego Sánchez nie wspomniał o niej podczas wystąpienia przed Kongresem 3 września w sprawie kryzysu w Ceucie. Według doniesień, rząd utrzymuje, że sprawę rozwiązano na drodze dialogu. Król Filip VI i królowa Letycja odwiedzili Ceutę 13 października, co rząd Andaluzji ocenił pozytywnie.

Żądania opozycji

Alberto Núñez Feijóo, lider PP i kandydat partii na premiera, zażądał w nagraniu wideo, aby Sánchez stawił się przed Diputación Permanente, organem zastępującym pełną izbę poza sesjami zwyczajnymi i po rozwiązaniu Kortezów. Kortezy zostały rozwiązane po ogłoszeniu przedterminowych wyborów. Feijóo powiedział:

To nie jest kolejny skandal, to niedbałe i niewybaczalne porzucenie 80 000 Hiszpanów przez tych, którzy byli zobowiązani ich chronić.

Stwierdził, że PP poinformowała już Audiencia Nacional, gdzie partia jest stroną w sprawie, i że poruszy kwestię wtargnięcia z liderami EPP na spotkaniu w Brukseli w czwartek 15 października. We wtorek oskarżył Sáncheza o kłamstwo i stwierdził, że logicznym krokiem w tamtym czasie byłoby poinformowanie Maroka, że Hiszpania rozmieści armię na granicy. Sekretarz generalny PP Miguel Tellado wezwał minister obrony Margaritę Robles do zdystansowania się od rządu, twierdząc, że epizod nie był jednorazowy:

Margarita Robles ma ostatnią szansę, by się zdystansować, ale tego nie zrobi, ponieważ aby być ministrem Sáncheza, trzeba być dokładnie takim jak Sánchez.

Sądy i reakcja regionalna

Iustitia Europa, która przewodzi zjednoczonemu oskarżeniu społecznemu w tej sprawie, zwróciła się do sędzi Maríi Tardón z Audiencia Nacional o zbadanie wtargnięcia. W złożonym wniosku argumentuje, że fakty mogą mieć znaczenie dla przestępstw przeciwko niepodległości, integralności terytorialnej i bezpieczeństwu zewnętrznemu Hiszpanii. Grupa wnioskuje również o zobowiązanie Sztabu Obrony, Gwardii Cywilnej i innych instytucji do zabezpieczenia dokumentacji oraz danych z radarów i czujników, a także o ustalenie, które jednostki interweniowały, jakie zajmowały pozycje i jakie ruchy wykonywały oraz które hiszpańskie władze o tym wiedziały. Rząd Andaluzji zażądał informacji od Madrytu. Rzeczniczka rządu, Carolina España, która jest również wiceprzewodniczącą, powiedziała:

Nie wyjaśnili jasno, co dokładnie się stało i dlaczego to ukrywano.

Zauważyła, że wybrzeże Andaluzji dzieli od Ceuty zaledwie 13 kilometrów i stwierdziła, że Andaluzja powinna być informowana o wszystkich tych sprawach.

Reakcja europejska

Komisja Europejska odmówiła oceny wtargnięcia. Jej rzeczniczka Paula Pinho stwierdziła, że władze hiszpańskie i marokańskie powinny wyjaśnić fakty, i określiła Rabat mianem „ważnego i strategicznego partnera” Unii. Komisja nie poinformowała, czy Madryt powiadomił Brukselę o incydencie i kiedy, a Pinho dodała, że sprawa zostanie przeanalizowana. Rzecznik ds. polityki zagranicznej UE Anouar el Anouni podkreślił znaczenie współpracy z Marokiem w kwestii migracji. Feijóo zadeklarował, że chce dobrosąsiedzkich relacji z Marokiem, ale podkreśla, że integralność terytorialna kraju nie podlega negocjacjom.