Skala europejskiego stresu cieplnego

Europejski serwis Copernicus Climate Change Service poinformował 2 października 2026 r., że 52% Europy doświadczyło bardzo silnego stresu cieplnego latem 2026 r., co odpowiada odczuwalnej temperaturze powyżej 38°C. Silny stres cieplny, definiowany jako temperatura odczuwalna przekraczająca 32°C, objął około 80% kontynentu i wystąpił w ciągu 41 dni sezonu. Średnie temperatury powietrza w Europie Zachodniej między czerwcem a sierpniem były o 2,5°C wyższe od normy z lat 1991–2020, co czyni to lato najgorętszym w historii regionu. W skali całego kontynentu sezon ten był trzecim najcieplejszym w historii pomiarów. Cztery z dziesięciu największych fal upałów w Europie wystąpiły latem 2026 r., choć sierpień 2003 r. pozostaje najbardziej dotkliwym pojedynczym zdarzeniem.

Jedną z rzeczy, która wyróżnia rok 2026, jest to, że upał był niezwykły nie tylko ze względu na swoją intensywność, ale także zasięg geograficzny.

Fale upałów i śmiertelność w Europie Zachodniej

Utrzymujące się wysokie temperatury dotknęły Europę Zachodnią na dłużej niż podczas poprzednich ekstremalnych lat. Co najmniej 60% Europy Zachodniej doświadczyło temperatur powyżej 30°C przez 17 dni, w porównaniu do 11 dni podczas fali upałów w 2003 r. i siedmiu dni w 2025 r. Europa Zachodnia odnotowała również 13 dni bardzo silnego stresu cieplnego. Dane zdrowotne zebrane przez Bloomberg wskazują, że ponad 34 600 osób zmarło z przyczyn związanych z upałami w pięciu krajach: Hiszpanii, Francji, Niemczech, Wielkiej Brytanii i Belgii. W Hiszpanii instytut Instituto de Salud Carlos III zarejestrował 5 805 zgonów nadmiarowych związanych z upałami między 15 maja a 30 września, co stanowi najwyższy wynik od rozpoczęcia pomiarów w 2015 r. i o ponad 1 000 zgonów więcej niż poprzedni rekord z 2022 r. Hiszpania doświadczyła 61 dni fali upałów w ramach pięciu odrębnych epizodów, a 10 lipca był najbardziej śmiertelnym dniem. We Francji wstępne dane zdrowia publicznego przypisały 7 824 zgony trzem oddzielnym falom upałów.

Hiszpania odnotowała 61 dni fali upałów w ciągu lata, z czterema falami upałów, piątą we wrześniu oraz ekstremalnymi epizodami upałów w maju. Wszystko to doprowadziło do wzrostu liczby zgonów przypisywanych upałom.

Susza i wpływ na żeglugę rzeczną

Wysokim temperaturom powietrza i morza towarzyszyły przedłużające się warunki suszy na całym kontynencie. Przepływy w europejskich rzekach spadły do najniższych letnich poziomów od rozpoczęcia monitoringu w 1992 r., co zakłóciło śródlądowy transport towarowy, ograniczyło nawadnianie rolnicze oraz zmniejszyło ilość wody dostępnej dla hydroenergetyki i chłodzenia reaktorów jądrowych. Pod koniec sierpnia warunki suszy dotknęły prawie połowę Europy, kontynuując 45-letni trend rozszerzania się suszy. Temperatury powierzchni mórz wokół Europy również osiągnęły rekordowe poziomy w miesiącach letnich.

Harmonogram sezonowy i zasięg regionalny

Upały rozpoczęły się wyjątkowo wcześnie, gdy pod koniec maja Europę dotknął poważny epizod wysokich temperatur, po którym nastąpiły kolejne fale upałów aż do września. Temperatury w ciągu lata były najwyższe od co najmniej 1979 r. w niemal całej Anglii, Walii i Belgii, a także w większości Francji, Hiszpanii, Włoch, Szwajcarii i Austrii. Météo-France potwierdziło na początku września, że lato 2026 r. było najgorętszym w historii Francji. Podczas gdy globalny wzorzec El Niño pobił rekordy temperatury powierzchni mórz w innych częściach świata, Copernicus i badacze klimatu przypisali intensywne europejskie upały przede wszystkim zanieczyszczeniom atmosfery paliwami kopalnymi.