Zakres skrajnego ubóstwa i braku bezpieczeństwa żywnościowego
Badanie opublikowane 5 października 2026 r. przez pięciu ekonomistów z Europy i Stanów Zjednoczonych wskazuje, że co dziesiąta osoba we Francji jest zagrożona brakiem bezpieczeństwa żywnościowego w ciągu najbliższej dekady. Raport pod tytułem "L'extrême pauvreté dans les pays riches : Analyse empirique sur données françaises" analizuje dane organizacji charytatywnej Restos du Cœur dotyczące 5,5 mln osób objętych pomocą w latach 2018–2025. W tym siedmioletnim okresie liczba osób żyjących w skrajnym ubóstwie wzrosła o 37%. Roczna liczba beneficjentów pomocy żywnościowej osiągnęła 1,3 mln w 2025 r., w porównaniu z 900 tys. odnotowanymi przed kryzysem zdrowotnym Covid-19. Alexandre Gaillard, adiunkt ekonomii na Brown University i członek stowarzyszony Toulouse School of Economics, przedstawił wyniki podczas konferencji prasowej.
Gaillard wyjaśnił, dlaczego skrajne ubóstwo było dotychczas rzadziej poddawane ocenie ilościowej.
To zjawisko pozostaje martwym punktem badań ekonomicznych.
Wrażliwość mieszkaniowa i profile demograficzne
Niestabilność mieszkaniowa wzrosła we Francji o 62% w latach 2018–2025, a co dwusetna osoba jest obecnie bezdomna lub pozbawiona własnego lokum. Wśród beneficjentów Restos du Cœur 40% żyje w niepewnych warunkach mieszkaniowych, co obejmuje schroniska, tymczasowe zakwaterowanie u osób trzecich oraz bezdomność uliczną. Około 50% beneficjentów organizacji mieszka w centrach miast, podczas gdy w całej populacji Francji odsetek ten wynosi 30%. Dzieci w wieku od zera do dziewięciu lat stanowią 25% wszystkich osób dotkniętych niestabilnością mieszkaniową, przy 10% udziale w ogólnej populacji. W sezonie 2024–2025 50% wszystkich wspieranych osób było w wieku poniżej 25 lat, a 23% gospodarstw domowych stanowiły rodziny samotnie wychowujące dzieci.
Czynniki ekonomiczne i ścieżki wyjścia z ubóstwa
Naukowcy przeanalizowali lokalne wskaźniki ekonomiczne, aby wyodrębnić zmienne powodujące popadanie gospodarstw domowych w ubóstwo lub wychodzenie z niego. Ogólna inflacja odpowiadała za 52% wzrostu bezdomności odnotowanego od 2018 r., podczas gdy wzrost czynszów i bezrobocie okazały się decydującymi czynnikami wyzwalającymi. Według modelowania ekonometrycznego wzrost stopy bezrobocia o 10% generuje wzrost braku bezpieczeństwa żywnościowego o 13% oraz wzrost niestabilności mieszkaniowej o 10%. Beneficjenci otrzymują wsparcie od stowarzyszenia średnio przez 18 miesięcy, co wskazuje na ciągłą rotację w populacji objętej pomocą. Wśród osób otrzymujących pomoc żywnościową 90% nie pracuje, w tym 11% to emeryci, 10% osoby z niepełnosprawnościami, a 3% to studenci.
Gaillard opisał zróżnicowany czas, przez jaki osoby korzystają z sieci pomocy żywnościowej.
Większość osób rezygnuje z pomocy żywnościowej po roku, a mniejszość wynosząca 14% pozostaje w systemie dłużej niż trzy lata.
Dźwignie polityki publicznej i reakcje strukturalne
Badanie oceniło konkretne narzędzia polityki rządowej zdolne do odwrócenia lub ograniczenia dynamiki ubóstwa. Interwencje skoncentrowane na stabilności cen, dostępie do mieszkań socjalnych i tworzeniu miejsc pracy wykazały bezpośrednie, mierzalne efekty dla ścieżek beneficjentów. Wzrost zasobów mieszkań socjalnych o 10% na mieszkańca zmniejsza bezdomność o około 8%. Naukowcy doszli do wniosku, że ukierunkowane środki fiskalne i strukturalne dotyczące rynków mieszkaniowych i pracy mogą zapobiegać skrajnemu ubóstwu, zanim gospodarstwa domowe będą wymagały pomocy doraźnej.