Globalny obraz
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że co czwarty nastolatek na świecie nie wykonał co najmniej 60 minut umiarkowanej lub intensywnej aktywności fizycznej w żadnym dniu badanego tygodnia. Odpowiada to około 240 milionom młodych ludzi w wieku od 11 do 17 lat. Wyniki te pochodzą z badania opublikowanego w czasopiśmie The Lancet Global Health, które opiera się na 389 ankietach przeprowadzonych w 140 krajach i terytoriach z udziałem ponad 3,2 miliona uczestników. Zaledwie 14% nastolatków zadeklarowało aktywność we wszystkie siedem dni, a średnia wyniosła 2,7 dnia aktywnego w tygodniu. Dane dotyczące średniej różnią się w zależności od źródeł, przy czym jedno z nich wskazuje na 2,4 dnia zamiast 2,7.
Brak postępu od 15 lat
Przedstawiciele WHO twierdzą, że globalna sytuacja niemal nie zmieniła się od 2010 roku, a w ciągu ostatnich 15 lat nie odnotowano realnego postępu. Podczas konferencji prasowej Etienne Krug, dyrektor departamentu WHO ds. determinantów zdrowia, stwierdził, że postęp utknął w martwym punkcie, a świat jest daleki od osiągnięcia celu dotyczącego aktywności fizycznej na 2030 rok. WHO zauważa, że brak aktywności jest czynnikiem ryzyka chorób serca, cukrzycy typu 2 oraz niektórych nowotworów. Krug podkreślił, że aktywność fizyczna obejmuje codzienne zachowania, takie jak chodzenie czy jazda na rowerze, co wymaga uczynienia tych podróży bezpieczniejszymi dla nastolatków. Dyrektor generalny Tedros Adhanom Ghebreyesus powiedział, że rozwiązaniem nie jest nakłanianie nastolatków do uprawiania sportu, lecz przekształcenie szkół, ulic i osiedli w miejsca, w których ruch i zabawa są bezpieczne, łatwe i naturalne.
Dziewczęta mniej aktywne od chłopców
WHO podaje, że dziewczęta były mniej aktywne od chłopców w niemal każdym badanym kraju. W 2025 roku 28% dziewcząt zgłosiło brak choćby jednego dnia aktywności w badanym tygodniu, w porównaniu z 22% chłopców. Tylko 11% dziewcząt zadeklarowało aktywność każdego dnia, podczas gdy wśród chłopców odsetek ten wyniósł 17%. Różnica ta wystąpiła w niemal wszystkich krajach objętych badaniem. WHO przypisuje to nierównym szansom oraz trwałym barierom społecznym, kulturowym i środowiskowym, a nie różnicom w zainteresowaniach czy możliwościach.
Duże różnice między krajami
Odsetek nastolatków, którzy nie byli aktywni fizycznie w żadnym dniu badanego tygodnia, waha się od 4% w niektórych krajach do ponad 40% w innych. W Namibii, Nepalu i na Filipinach 40% nastolatków zgłosiło brak dnia aktywnego. W Serbii i Bangladeszu ponad 30% zadeklarowało aktywność każdego dnia. Tedros stwierdził, że rozwiązanie leży w budowaniu bezpiecznych szkół, ulic i osiedli, zamiast w nakłanianiu nastolatków do częstszych ćwiczeń.
Reakcja w Niemczech i Belgii
W Niemczech Malte Bödeker, ekspert ds. zdrowia dzieci i młodzieży w Federalnym Instytucie Zdrowia Publicznego (BIÖG), powiedział niemieckiej agencji prasowej, że sytuacja w tym kraju nie odbiega znacząco od normy.
Nie rodzimy się leniuchami, ale wraz z wiekiem oduczamy się ruchu.
Dodał, że chodzenie pieszo do szkoły czy wysiadanie z autobusu lub tramwaju jeden przystanek wcześniej pomaga, podczas gdy ostrzeżenia o długoterminowych konsekwencjach wydają się młodym ludziom zbyt odległe. Bödeker zaznaczył również, że częste krótkie przejazdy na hulajnogach elektrycznych ograniczają naturalną aktywność fizyczną. W Belgii badanie Sciensano opublikowane w styczniu 2025 roku wykazało, że dzieci i młodzież ruszają się mniej, niż zaleca WHO, a aktywność wśród osób w wieku 10–17 lat jest o około 10% niższa niż dekadę wcześniej. To samo badanie wykazało, że 81% osób w wieku 10–17 lat spędza przed ekranami więcej niż zalecane dwie godziny dziennie.